Giới thiệu về câu cá cho người mới bền
Chào mừng bạn đến với thế giới câu cá! Đối với người mới, chúng ta sẽ tập trung vào khái niệm “câu cá bền”. Điều này có nghĩa là bạn sẽ học cách câu cá một cách có trách nhiệm, không chỉ để tận hưởng niềm vui mà còn để bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường tự nhiên cho hiện tại và tương lai. Câu cá bền không phải là cấm cản bạn bắt cá, mà là khuyến khích bạn thực hành các nguyên tắc để đảm bảo sự cân bằng của hệ sinh thái.
Vậy, câu cá bền vững là gì cho người mới? Nó đơn giản là thực hành câu cá một cách có ý thức, bao gồm:
- Tuân thủ quy định: Luôn tìm hiểu và tôn trọng các quy định về kích thước, số lượng cá được phép bắt, mùa cấm, và khu vực cấm câu tại địa phương bạn tham gia.
- Bảo vệ môi trường: Không xả rác, không làm ô nhiễm nguồn nước, và hạn chế gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái xung quanh.
- Thực hành “bắt và thả” (catch & release): Học cách xử lý cá an toàn và thả chúng về môi trường sống một cách nhẹ nhàng để chúng có cơ hội sống sót, đặc biệt là với những loài cá non hoặc cá không được phép giữ.
Cần chuẩn bị gì trước khi tham gia?
Để có một chuyến đi câu an toàn và hiệu quả theo hướng bền vững, bạn cần chuẩn bị những vật dụng cơ bản sau:
- Cần câu và máy câu: Chọn bộ cần máy phù hợp cho người mới, dễ sử dụng.
- Dây câu: Chọn loại dây phù hợp với cần và máy, thường là dây nylon hoặc fluorocarbon.
- Lưỡi câu: Kích thước phù hợp với loại cá bạn muốn câu. Nên chọn lưỡi không có ngạnh (barbless hooks) để dễ dàng thả cá mà không gây tổn thương nghiêm trọng.
- Chì (tạ) và phao: Giúp giữ mồi ở độ sâu mong muốn và báo hiệu khi cá cắn câu.
- Mồi câu: Có thể là mồi tự nhiên (giun, tôm, tép) hoặc mồi giả (lures).
- Kìm hoặc dụng cụ gỡ lưỡi: Rất quan trọng để gỡ lưỡi ra khỏi miệng cá một cách an toàn và nhanh chóng khi bạn muốn thả cá.
- Thùng đựng cá hoặc túi giữ cá: Nếu bạn được phép giữ cá, hãy đảm bảo chúng được bảo quản tươi ngon.
- Dụng cụ bảo hộ cá nhân: Áo phao (nếu câu trên thuyền), mũ, kính râm, kem chống nắng, thuốc chống côn trùng, bộ sơ cứu nhỏ.
- Nước uống và đồ ăn nhẹ: Để duy trì năng lượng.
- Túi đựng rác: Luôn luôn mang theo để đảm bảo bạn không để lại bất kỳ rác thải nào.
- Giấy phép câu cá (nếu có yêu cầu tại địa phương): Rất quan trọng để tuân thủ luật pháp.
Các bước cơ bản để bắt đầu
Bây giờ, chúng ta sẽ bắt đầu với những bước thực hành đầu tiên để bạn có thể ra bờ và bắt đầu câu cá một cách tự tin:
- Nghiên cứu và lựa chọn địa điểm câu:
- Tìm hiểu về các hồ, sông, ao, biển… gần khu vực bạn sinh sống mà được phép câu cá.
- Tìm hiểu về các loại cá thường có ở đó và các quy định cụ thể (kích thước, số lượng, mùa).
- Chọn một địa điểm an toàn, dễ tiếp cận và có đủ không gian để bạn thực hành.
- Lắp ráp và chuẩn bị cần câu:
- Gắn máy câu vào cần câu đúng cách.
- Luồn dây câu qua các khoen trên cần câu và buộc vào máy câu.
- Buộc lưỡi câu vào dây câu (có thể dùng khóa xoay để tiện thay lưỡi).
- Gắn chì và phao vào dây câu theo độ sâu mong muốn.
- Móc mồi câu:
- Sử dụng mồi bạn đã chuẩn bị (ví dụ: móc một con giun nhỏ vào lưỡi câu).
- Hãy đảm bảo mồi được móc chắc chắn nhưng vẫn tự nhiên để thu hút cá.
- Tập ném câu (casting):
- Mở chốt khóa dây trên máy câu (bail arm).
- Giữ dây câu bằng ngón trỏ.
- Đưa cần câu ra phía sau vai, rồi vung cần về phía trước một cách dứt khoát nhưng nhẹ nhàng, thả ngón trỏ ra khi cần câu đến vị trí 11 giờ để mồi bay xa.
- Thực hành vài lần ở nơi không có chướng ngại vật cho đến khi bạn cảm thấy tự tin.
- Chờ đợi cá cắn câu:
- Ném mồi vào vị trí mong muốn.
- Đặt cần câu lên giá đỡ hoặc cầm trên tay.
- Quan sát phao hoặc cảm nhận đầu cần để nhận biết khi cá cắn.
- Khi phao bị kéo xuống hoặc đầu cần rung mạnh, đó là lúc cá cắn câu.
- Giật và thu dây (reeling in):
- Khi cá cắn, giật nhẹ cần câu lên để lưỡi câu đóng vào miệng cá (setting the hook).
- Khóa chốt dây của máy câu.
- Từ từ quay máy thu dây vào, giữ cần câu ở góc khoảng 45 độ để hấp thụ lực của cá.
- Nếu cá giật mạnh, nới lỏng phanh máy câu một chút để dây không bị đứt.
- Xử lý cá sau khi bắt được (quan trọng cho câu cá bền):
- Nếu bạn muốn thả cá: Dùng kìm gỡ lưỡi nhẹ nhàng, tránh chạm tay trực tiếp vào thân cá nếu không cần thiết (đặc biệt là mang cá). Cố gắng gỡ lưỡi thật nhanh và đưa cá trở lại nước. Giữ cá trong nước và di chuyển nhẹ nhàng qua lại cho đến khi nó tự bơi đi được.
- Nếu bạn được phép giữ cá: Đảm bảo cá đạt kích thước tối thiểu cho phép và giữ đúng số lượng quy định. Bảo quản cá đúng cách để giữ độ tươi ngon.
Lưu ý quan trọng khi tham gia
Để đảm bảo bạn có trải nghiệm câu cá bền vững và an toàn, hãy luôn ghi nhớ những điều sau:
- Tuân thủ pháp luật và quy định địa phương: Đây là yếu tố cốt lõi của câu cá bền. Luôn kiểm tra các quy định về giấy phép, kích thước cá, giới hạn số lượng, mùa cấm và khu vực cấm câu. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến phạt nặng và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.
- Bảo vệ môi trường tự nhiên:
Không xả rác dưới bất kỳ hình thức nào. Mang theo túi đựng rác và mang tất cả rác thải của bạn về nhà. Tránh làm hư hại thực vật ven bờ, không làm ồn ào quá mức làm ảnh hưởng đến động vật hoang dã.
- An toàn là trên hết:
- Cẩn thận với lưỡi câu sắc nhọn.
- Luôn quan sát xung quanh khi ném câu để tránh làm bị thương người khác.
- Nếu câu trên thuyền hoặc gần nước sâu, hãy mặc áo phao.
- Chú ý đến thời tiết, tránh đi câu khi có bão hoặc thời tiết xấu.
- Mang theo bộ sơ cứu y tế nhỏ.
- Thực hành “bắt và thả” có trách nhiệm:
- Sử dụng lưỡi câu không ngạnh nếu có thể.
- Xử lý cá nhẹ nhàng bằng tay ướt hoặc khăn ướt để không làm mất lớp màng bảo vệ trên da cá.
- Gỡ lưỡi câu nhanh chóng bằng kìm gỡ lưỡi.
- Thả cá trở lại nước càng sớm càng tốt, đảm bảo cá đủ sức bơi đi.
- Tránh giữ cá ra khỏi nước quá lâu.
- Tôn trọng những người khác: Giữ khoảng cách với các ngư dân khác, không gây ồn ào và tôn trọng quyền riêng tư của họ.
- Quan trọng: Chỉ nên tham gia trong phạm vi cho phép và không lạm dụng nguồn lợi thủy sản. Câu cá bền là giữ gìn cho tương lai!
Sai lầm phổ biến và cách tránh
Người mới bắt đầu thường mắc phải một số sai lầm. Nhận biết và tránh chúng sẽ giúp bạn có trải nghiệm tốt hơn:
- Không tìm hiểu quy định trước khi đi câu:
Sai lầm: Bắt cá không đúng kích thước, số lượng hoặc câu ở khu vực cấm. Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất đối với câu cá bền vững.
Cách tránh: Luôn luôn tìm hiểu kỹ các quy định của địa phương trước khi bạn đi câu. Các biển báo, trang web của cơ quan quản lý hoặc hỏi những người có kinh nghiệm là nguồn thông tin tốt. - Sử dụng thiết bị không phù hợp:
Sai lầm: Dùng cần quá nặng cho cá nhỏ, dây quá yếu cho cá lớn, hoặc lưỡi câu quá to/nhỏ.
Cách tránh: Bắt đầu với bộ cần máy cơ bản, đa năng. Khi đã có kinh nghiệm, bạn có thể đầu tư vào thiết bị chuyên dụng hơn cho từng loại cá hoặc địa hình. Hỏi người bán hàng hoặc những ngư dân khác để được tư vấn. - Ném câu không đúng cách:
Sai lầm: Ném quá mạnh, dây bị rối, hoặc mồi không đến được vị trí mong muốn.
Cách tránh: Thực hành ném câu ở một khu vực rộng rãi, không có người hoặc chướng ngại vật. Bắt đầu với những cú ném nhẹ nhàng, ngắn và tăng dần khoảng cách khi bạn đã quen. - Không kiên nhẫn:
Sai lầm: Dễ bỏ cuộc khi cá không cắn ngay lập tức, thường xuyên thay đổi địa điểm hoặc mồi câu.
Cách tránh: Câu cá đòi hỏi sự kiên nhẫn. Đôi khi bạn phải chờ đợi rất lâu. Tập trung quan sát, tận hưởng không khí và đừng nản chí quá sớm. - Xử lý cá sai cách khi muốn thả:
Sai lầm: Kéo cá lên bờ, để cá trên nền đất khô, dùng tay khô chạm mạnh vào cá, hoặc gỡ lưỡi quá lâu gây tổn thương cho cá.
Cách tránh: Luôn ưu tiên xử lý cá trong nước càng nhiều càng tốt. Nếu phải đưa lên, đặt cá lên một bề mặt ẩm ướt, dùng kìm gỡ lưỡi nhanh chóng và thả cá nhẹ nhàng trở lại nước. Đảm bảo cá đã hồi phục sức lực trước khi bơi đi. - Để lại rác thải:
Sai lầm: Vô tình hoặc cố ý bỏ lại bao bì mồi, dây câu cũ, vỏ chai nước…
Cách tránh: Luôn mang theo một túi đựng rác và đảm bảo bạn mang về tất cả những gì bạn đã mang đi. Điều này giúp bảo vệ môi trường sống của cá và giữ gìn cảnh quan thiên nhiên. - Nhắc nhở cuối cùng: Câu cá bền vững không phải là một sở thích tiêu dùng, mà là một hành trình kết nối với thiên nhiên một cách có ý thức. Hãy luôn nhớ rằng mục tiêu là tận hưởng và bảo tồn, chứ không phải lạm dụng.
